Schimmelinfecties zijn infecties die worden veroorzaakt door microscopisch kleine schimmels die zich in het lichaamsweefsel nestelen wanneer de omstandigheden daarvoor gunstig zijn — warmte, vochtigheid, een verzwakt immuunsysteem. Ze kunnen de huid, de nagels, de slijmvliezen of het spijsverteringsstelsel aantasten. Deze infecties komen zeer veel voor: naar schatting lijden meer dan een miljard mensen op enig moment in hun leven aan een huid- of nagelschimmel, waardoor dit wereldwijd een van de meest voorkomende soorten infecties is.
Schimmelinfecties komen in verschillende vormen voor, afhankelijk van de plaats waar ze zich voordoen. Voetschimmel — of atleetvoet — treft vooral de ruimtes tussen de tenen en wordt gekenmerkt door schilfering en jeuk.Onychomycose maakt de nagels broos en verkleurt ze, vooral die van de voeten. Candidosen door Candida albicans treffen de slijmvliezen — in de mond, het genitale gebied en het spijsverteringsstelsel — en de huid op plaatsen waar wrijving optreedt. Elke vorm vereist een behandelingsaanpak die is afgestemd op de locatie en de ernst ervan.
Drie groepen schimmels zijn verantwoordelijk voor huidschimmelinfecties: dermatofyten, gisten (voornamelijk Candida) en schimmels. Factoren die de ontwikkeling ervan bevorderen zijn onder meer langdurige vochtigheid van de huid, contact met besmette oppervlakken of voorwerpen, het dragen van te strakke kleding of schoenen en een verzwakt immuunsysteem. Bepaalde aandoeningen — diabetes, behandeling met immunosuppressiva — verhogen de vatbaarheid voor schimmelinfecties aanzienlijk.
Ja. Schimmelinfecties worden overgedragen door direct contact met de geïnfecteerde huid of indirect via besmette oppervlakken: vloeren van openbare douches, sportmatten, gedeelde schoenen. Voetschimmel is bijzonder besmettelijk in openbare zwembaden en kleedkamers. Door elke infectie snel te behandelen en strikte hygiënemaatregelen te nemen – geen handdoeken of schoenen delen, teenslippers dragen in gemeenschappelijke ruimtes – wordt de verspreiding ervan beperkt.
Preventie berust op enkele eenvoudige, maar regelmatige handelingen. Door gevoelige zones — tussen de tenen, onder de borsten, in huidplooien — na het douchen of zwemmen zorgvuldig af te drogen, ontneem je de schimmels de vochtigheid die ze nodig hebben. Kies bij voorkeur voor kleding en ondergoed van katoen, dit bevordert de ventilatie van de huid. Door dagelijks van sokken te wisselen en schoenen te luchten, wordt de verspreiding van schimmels beperkt. Regelmatige inname van probiotica ondersteunt het algemene microbioom en versterkt de afweer van het slijmvlies.
De behandeling hangt af van het type en de locatie van de infectie. Bij oppervlakkige schimmelinfecties — voetschimmel, intertrigo — volstaan doorgaans lokale antischimmelcrèmes of -sprays. Vaginale schimmelinfecties worden behandeld met antischimmelzetpillen of -tabletten. Nagelschimmelinfecties zijn hardnekkiger en vereisen vaak een behandeling met orale antischimmelmiddelen gedurende meerdere maanden. Het is van groot belang de behandeling volledig af te maken om terugval te voorkomen, zelfs als de symptomen al vóór het einde van de kuur verdwijnen.
Huidschimmelinfecties gaan meestal gepaard met afgebakende rode plekken met lichtere randen, waarbij de huid schilfert en soms jeuk of een branderig gevoel optreedt. Deze symptomen kunnen lijken op die van contactdermatitis of psoriasis. Alleen een zorgverlener kan een nauwkeurige diagnose stellen — soms bevestigd door een mycologisch onderzoek. Behandel een huidlaesie nooit met een antischimmelcrème zonder diagnose, omdat je anders een andere aandoening zou kunnen maskeren.
Bepaalde natuurlijke benaderingen vormen een aanvulling op de medische behandeling, maar zijn geen vervanging daarvoor. De etherische olievan de theeboom (tea tree) heeft bewezen schimmelwerende eigenschappen en kan verdund op de aangetaste huidgebieden worden aangebracht. Verdunde appelazijn in een voetbad kan helpen bij voetschimmel. Deze remedies zijn geen vervanging voor de door een arts voorgeschreven behandeling, vooral niet bij terugkerende of ernstige schimmelinfecties.
