De oksels verdienen regelmatige aandacht in delichaamsverzorgingsroutine. De huid is daar dunner, gevoeliger voor wrijving (kleding, scheermes) en herbergt een specifieke microbiële flora die – bij contact met zweet – lichaamsgeuren veroorzaakt. Een milde en aangepaste verzorgingsroutine behoudt het huidcomfort en zorgt dagelijks voor een fris gevoel.
Wat zijn de beste verzorgingsproducten voor de oksels?
In de meeste gevallen volstaat een eenvoudige en regelmatige routine:
- Dagelijks wassen met een milde zeep of een overvet syndet, zorgvuldig afdrogen.
- Een deodorant aanbrengen die geschikt is voor het huidtype (met of zonder aluminiumzouten, afhankelijk van voorkeur en verdraagbaarheid).
- Af en toe zacht scrubben (maximaal 1 keer per week) met een zachte washand of een zeer fijne scrub, om ingegroeide haartjes te voorkomen en de huid comfortabel te houden.
- Lichte hydratatie als de huid trekkerig aanvoelt, met een crème of verzachtend verzorgingsproduct dat geschikt is voor gevoelige zones.
- Kleding van ademende vezels (katoen, linnen) die maceratie tegengaan.
Hoe voorkom je onaangename geurtjes onder de oksels?
Lichaamsgeuren ontstaan voornamelijk door de afbraak van zweet door bacteriën die van nature op de huid aanwezig zijn. Er zijn verschillende maatregelen die helpen deze geuren te beperken:
- Was de oksels dagelijks met een milde zeep en droog ze zorgvuldig af (bacteriën vermenigvuldigen zich in een vochtige omgeving).
- Breng een deodorant aan nadat de huid volledig is gedroogd.
- Kleding van natuurlijke, ademende stoffen in plaats van synthetische, en regelmatig verschonen bij overmatig zweten.
- Vermindering van de geïdentificeerde triggerfactoren (zeer gekruid eten, alcohol, stress) afhankelijk van het profiel.
Wat zijn de oorzaken van hyperhidrose van de oksels?
Axillaire hyperhidrose (overmatig zweten onder de oksels) kan primair zijn (zonder aanwijsbare oorzaak, vaak met een genetische component, en treedt al in de puberteit op) of secundair aan een medische oorzaak (schildklierafwijkingen, menopauze, bepaalde ziekten, medicijnen, infecties). Wanneer het dagelijks leven erdoor wordt beïnvloed, wordt een medisch consult aangeraden: de arts kan op zoek gaan naar een onderliggende oorzaak en een passende behandeling voorstellen.
Hoe wordt axillaire hyperhidrose behandeld?
De behandeling hangt af van de ernst en de gevolgen:
- Antitranspiratiemiddelen met een hogere concentratie aan aluminiumzouten: verkrijgbaar op advies van de apotheker of op voorschrift, afhankelijk van de samenstelling.
- Iontoforese: een medische techniek waarbij gebruik wordt gemaakt van een zwakke elektrische stroom, voornamelijk voor de handen en voeten, maar in bepaalde gevallen ook voor de oksels.
- Botulinetoxine-injecties: een medische ingreep die wordt uitgevoerd in een gespecialiseerde praktijk; wordt vergoed bij bepaalde indicaties nadat eerstelijnsbehandelingen niet hebben gewerkt. Het effect is tijdelijk (gemiddeld 4 tot 9 maanden).
- Oraal in te nemen anticholinerge geneesmiddelen: op voorschrift, bij bepaalde indicaties.
- Chirurgie (thoracale sympathectomie): laatste redmiddel, voorbehouden aan invaliderende vormen waarbij andere behandelingen niet aanslaan, waarbij de baten-risicoverhouding zorgvuldig moet worden afgewogen (risico op compensatoire hyperhidrose).
Deze opties vallen allemaal onder de medische beslissing en mogen niet zonder medisch advies worden toegepast.
Oksels: wat heeft de voorkeur, scheren of ontharen?
De keuze tussen scheren en ontharen is in de eerste plaats een persoonlijke keuze:
- Scheren: snel, pijnloos, maar de haren groeien sneller terug en er is een risico op kleine sneetjes, irritaties en ingegroeide haartjes. Gebruik altijd een schoon scheermesje, een geschikt schuim of gel, en scheer in de richting van de haargroei om irritaties te beperken.
- Harsen: langduriger resultaat (3 tot 4 weken), maar kan pijn en irritatie veroorzaken bij een gevoelige huid. Vermijd dit bij beschadigde huid.
- Ontharen met een pincet: tijdrovend maar nauwkeurig.
- Elektrische epilatoren: een alternatief voor waxen thuis.
- Ontharing met gepulseerd licht (IPL) of laser: langdurige resultaten, bij voorkeur uit te voeren in een professionele praktijk of thuis met gecertificeerde apparaten. Voorzichtigheid is geboden bij een donkere huid (risico op hyperpigmentatie of brandwonden, afhankelijk van het fototype).
Welke methode je ook kiest: gebruik direct daarna geen deodorant, wacht een paar uur tot de huid tot rust is gekomen en breng indien nodig een kalmerend product aan.
Hoe kan de pigmentatie van de oksels worden verminderd?
Een verhoogde pigmentatie van de oksels kan het gevolg zijn van een combinatie van verschillende factoren: herhaaldelijke wrijving, agressief scheren, irriterende deodorants, hormonale oorzaken of, in sommige gevallen, een huidaandoening (acanthosis nigricans, soms gekoppeld aan een stofwisselingsstoornis). Enkele maatregelen kunnen helpen om de pigmentvlekken aan de oppervlakte te verminderen:
- Beperk wrijving (geschikte kleding, milde deodorants).
- Geef de voorkeur aan ontharen met wax of IPL in plaats van droog scheren.
- Gebruik af en toe een milde scrub.
- Hydrateer het gebied regelmatig.
- Geef de voorkeur aan verzorgingsproducten op basis van niacinamide of verhelderende plantenextracten, in cosmetische concentraties die aan bepaalde normen voldoen.
Hydrochinon is in Frankrijk en de Europese Unie verboden voor gebruik als depigmentatiemiddel in cosmetica (Bijlage II van Verordening (EG) nr. 1223/2009): vrij verkrijgbare depigmentatieproducten mogen dit niet bevatten. Vermijd het aanbrengen van pure citroen op de huid vóór blootstelling aan de zon: de furocoumarines daarin kunnen fytophotodermatitis (een inflammatoire pigmentreactie) veroorzaken. Bij plotselinge of uitgesproken pigmentvlekken wordt geadviseerd om een dermatoloog te raadplegen.
Welke risico's zijn er verbonden aan deodorants met aluminium?
De aluminiumzouten in bepaalde anti-transpiratiemiddelen zijn onderwerp geweest van talrijke studies en controverses, met name rond een mogelijk verband met borstkanker of de ziekte van Alzheimer. Tot op heden zijn de gezondheidsautoriteiten (waaronder het ANSES in Frankrijk, in zijn bijgewerkte rapport) van mening dat er bij huidcontact bij volwassenen geen causaal verband is vastgesteld. De belangrijkste voorzorgsmaatregel blijft **deze producten niet aan te brengen op beschadigde huid** (bijvoorbeeld direct na het ontharen of scheren), om de opname via de huid te beperken. Voor mensen die het liever vermijden (gevoelige huid, persoonlijke overtuiging, gebruik op een verzwakte huid), bestaan er talrijke alternatieven zonder aluminiumzouten.
Hoe kies je een deodorant die geschikt is voor je oksels?
De keuze van de deodorant hangt af van het huidtype:
- Gevoelige huid: formules zonder alcohol, zonder sterke geurstoffen, zonder aluminiumzouten, met verzachtende ingrediënten (allantoïne, glycerine).
- Overmatig zweten: anti-transpiratiemiddelen met een hoger gehalte aan aluminiumzouten, op advies van een apotheker.
- Natuurlijke aanpak: deodorants op basis van plantaardige oliën (kokosolie), natriumbicarbonaat (met de nodige voorzichtigheid vanwege de alkalische pH) of minerale ingrediënten (aluinstenen, die echter ook aluminium in natuurlijke vorm bevatten).
- Vorm (stick, roll-on, spray, crème): afhankelijk van de voorkeur, waarbij de spray het risico op het inademen van deeltjes met zich meebrengt; de stick en de roll-on maken een gerichtere toepassing mogelijk.
Heeft transpiratie onder de oksels een functie?
Ja, transpiratie is een fysiologisch mechanisme dat essentieel is voor de thermoregulatie. Onder de oksels zijn twee soorten klieren actief:
- De eccriene klieren, die een waterig zweet produceren dat bijdraagt aan de afkoeling van het lichaam door verdamping.
- De apocriene klieren, die voorkomen in behaarde zones (oksels, schaamstreek), scheiden een vloeistof af die rijker is aan eiwitten en vetten. Deze afscheiding, die door huidbacteriën wordt afgebroken, is de oorzaak van lichaamsgeur.
Zweet zorgt er ook voor dat bepaalde stofwisselingsproducten in beperkte hoeveelheden worden afgevoerd. Het moet dus niet worden onderdrukt, maar op een comfortabele manier worden beheerd.
Moet men regelmatig van deodorant wisselen?
Het is niet nodig om regelmatig van deodorant te wisselen, zolang deze geschikt is en goed wordt verdragen. Er zijn enkele situaties waarin een verandering gerechtvaardigd kan zijn: het optreden van gevoeligheid of irritatie, een verandering van seizoen of van het niveau van lichamelijke activiteit (een product dat beter presteert in de zomer of bij intensieve sportbeoefening), of een verandering in de verzorgingsroutine. Een deodorant die op beschadigde huid wordt gebruikt (direct na ontharing, kleine scheerwondjes, eczeem) kan tijdelijk een prikkend gevoel veroorzaken: wacht met het aanbrengen totdat de huid is gekalmeerd.
Welke natuurlijke remedies zijn er tegen okselgeur?
In de volksgeneeskunde worden verschillende natuurlijke methoden genoemd:
- Zuiveringszout staat erom bekend geuren te neutraliseren: gebruik het met de nodige voorzichtigheid, want de alkalische pH (~9) kan bij herhaald gebruik de dunne huid van de oksels irriteren. Test het eerst op een klein stukje huid.
- Kokosolie wordt gewaardeerd om zijn aangename geur en verzachtende werking; soms wordt het gecombineerd met enkele druppels goed verdunde etherische olie (tea tree, echte lavendel).
- Alunsteen (natuurlijk aluminium- en kaliumsulfaat) wordt traditioneel gebruikt en moet op een vochtige huid worden aangebracht; houd er rekening mee dat het ook aluminium bevat.
Voorzorgsmaatregelen bij etherische oliën: afgeraden tijdens de zwangerschap, borstvoeding en bij kinderen jonger dan 7 jaar; altijd verdunnen in een plantaardige olie. Voer 24 tot 48 uur voor regelmatig gebruik een tolerantietest uit in de elleboogplooi. Bij een ernstige allergische reactie (zwelling van het gezicht, ademhalingsmoeilijkheden die wijzen op een angio-oedeem) belt u 15 of 112.
