Het zenuwevenwicht verwijst naar de optimale regulering van het autonome zenuwstelsel (ANS), dat voortdurend de onwillekeurige vitale functies – hartslag, spijsvertering, immuunsysteem, lichaamstemperatuur – in evenwicht houdt tussen twee tegengestelde takken: het sympathische zenuwstelsel (SZS – de ‘nood-/stressmodus’) en het parasympathische zenuwstelsel (PZS – de ‘rust-/herstelmodus’). De gezondheid en het dagelijks welzijn hangen af van de harmonieuze afwisseling tussen deze twee modi. Wanneer chronische stress het SNS voortdurend geactiveerd houdt, blijft het lichaam in een staat van paraatheid zonder over te kunnen schakelen naar de herstelmodus: cortisol en adrenaline hopen zich op, de slaapkwaliteit verslechtert,er ontstaatangst en het spijsverterings- en immuunsysteem raken verstoord. Het herstellen van het zenuwevenwicht is dus van belang voor de algehele gezondheid, niet alleen voor het psychisch welzijn. Supplementen ter ondersteuning van het zenuwstelsel zijn verkrijgbaar in het antistress-assortiment.
Een verstoorde zenuwbalans uit zich in een reeks signalen die meerdere systemen tegelijkertijd beïnvloeden — dit multisystemische karakter is kenmerkend:
De belangrijkste oorzaken zijn chronische stress (op het werk, in relaties, door de omgeving), een tekort aan magnesium en B-vitamines (cofactoren voor de synthese van neurotransmitters), slaapgebrek, een zittende levensstijl en een ontstekingsbevorderend voedingspatroon. Bij ernstige of aanhoudende symptomen is een medisch consult onontbeerlijk om een organische aandoening uit te sluiten.
Ontspanning en hartcoherentie (5 ademhalingen/min, 5 minuten, 3 keer per dag) zijn de meest effectieve en direct werkende methoden om het zenuwstelsel van de sympathische naar de parasympathische modus te schakelen. Regelmatige meditatie herstructureert de activiteit van de prefrontale cortex en vermindert op lange termijn de reactiviteit van de amygdala. Wat micronutriënten betreft, is magnesium (bisglycinaat of malaat — 300 mg/dag) de belangrijkste stof is om aan te vullen: als cofactor bij de synthese van GABA (de belangrijkste remmende neurotransmitter) reguleert het de prikkelbaarheid van de neuronen en vermindert het de overreactie op stress. De vitamines uit de B-groep — met name B12 — zijn onmisbaar voor de synthese van neurotransmitters (serotonine, dopamine, noradrenaline) en voor de myelinisatie van zenuwvezels. Omega-3-vetzuren EPA-DHA (1 tot 3 g/dag) verminderen neurologische ontstekingen en verbeteren de membraanfluiditeit van de synapsen. Griffonia (5-HTP — voorloper van serotonine) ondersteunt de stemming en het emotionele evenwicht — contra-indicaties: SSRI’s, IRSN, tramadol, sint-janskruid. Valeriaan (EMA: goed onderbouwd gebruik) kalmeert nerveuze spanningen en bevordert het inslapen. Rhodiola (adaptogeen) versterkt de veerkracht bij stress en vermindert mentale vermoeidheid — ’s ochtends innemen, contra-indicatie: bipolaire stoornissen.
