Een spasme is een plotselinge, onwillekeurige en vaak pijnlijke spiercontractie, die één spier of een spiergroep kan treffen. Het onderscheidt zich van een kramp door de duur: een spasme is doorgaans korter en kan met tussenpozen terugkeren (een trillerend ooglid, een rug die in golven samentrekt), terwijl een kramp een aanhoudende samentrekking is die enkele seconden tot enkele minuten duurt en doorgaans zeer pijnlijk is. Spasmen kunnen in talrijke lichaamsdelen voorkomen:
Spasmen zijn meestal het gevolg van een tijdelijke verstoring van de neuromusculaire prikkelbaarheid. De meest voorkomende oorzaken zijn:
In zeldzame gevallen kunnen frequente en onverklaarbare spasmen wijzen op een onderliggende neurologische oorzaak (multiple sclerose, dystonie, bepaalde vormen van epilepsie) of een stofwisselingsziekte. Een medisch consult is noodzakelijk als de spasmen gepaard gaan met spierzwakte, gevoelsstoornissen, coördinatiestoornissen, of als ze aanhouden ondanks de gebruikelijke corrigerende maatregelen.
Magnesiumbisglycinaat (300 mg/dag) is het middel bij uitstek voor het voorkomen van spasmen: dankzij de hoge biologische beschikbaarheid en de goede verdraagbaarheid in de maag en darmen heeft deze vorm de voorkeur boven magnesiumsulfaat of magnesiumoxide, die bij een effectieve dosering vaak een laxerende werking hebben. Kalium speelt een aanvullende rol in de elektrolytenbalans die nodig is voor een normale spiercontractie en -ontspanning — een tekort, dat vaak voorkomt bij overmatig zweten of bij bepaalde diuretische behandelingen, bevordert krampen direct. Gecombineerde elektrolyten (natrium, kalium, magnesium) zijn bijzonder nuttig na intensieve lichamelijke inspanning of bij warm weer.
In de praktijk kunnen verschillende eenvoudige maatregelen de frequentie van spasmen verminderen:
Het verdund aanbrengenvan lavendelolie (linalool) op de gespannen plekken kan een aanvulling vormen op de behandeling van spasmen die verband houden met stress en nerveuze spanning. Bij aanhoudende spierpijn wordt een consult aanbevolen om een meer specifieke onderliggende oorzaak uit te sluiten.