De gezondheid van varkens in de varkenshouderij berust op een strikte gezondheidsbewaking en een preventief beheer van de meest voorkomende aandoeningen. Luchtwegaandoeningen (longontsteking, pleuropneumonie), spijsverteringsstoornissen (diarree bij pasgeboren biggen), voortplantingsziekten (metritis, postpartum MMA-syndroom) en aandoeningen van het bewegingsapparaat (kreupelheid, artritis) vormen de belangrijkste oorzaken van morbiditeit. Uierontsteking bij de zeug — een ontsteking van de uiers die vaak gepaard gaat met het Mammitis-Metritis-Agalactie-syndroom — is een van de duurste aandoeningen in de fokkerij en heeft een directe invloed op de overleving en de groei van de biggen. Net als bij alle andere landbouwhuisdieren vormt een goed beheer van de omgevingsomstandigheden, de bezettingsdichtheid en de overgangen in de voeding de basis voor preventie.
Veterinaire homeopathie voor grote dieren (drinkbare oplossingen van 1 liter, intramammaire zalven) wordt in de varkens- en rundveehouderij gebruikt als aanvulling op de conventionele geneeskunde. De beschikbare complexe formules zijn gericht op trauma's en kneuzingen (veelvoorkomende verwondingen in de intensieve veehouderij), reumatische en locomotorische aandoeningen (chronische kreupelheid), lever- en nierafvoer, koortsachtige toestanden en uierontstekingen, en aandoeningen van de baarmoeder na de bevalling. Dankzij de drinkbare oplossingen in grote verpakkingen kunnen meerdere dieren tegelijkertijd worden behandeld. Het gebruik ervan valt onder de verantwoordelijkheid van de veearts. Ook voor katten en andere huisdieren zijn er homeopathische diergeneeskundige preparaten beschikbaar die zijn afgestemd op hun soort.
Minerale en vitaminecomplementen in poedervorm (te mengen in het voer) vormen een pijler van de preventieve voeding. De specifieke behoeften van de varkenshouderij hebben voornamelijk betrekking op:
Veelzijdige mineraalpoeders voorzien in al deze behoeften met één enkele dagelijkse toediening. Dezelfde principes gelden voor puppy’s en jonge dieren van alle soorten, die tijdens de groei een hoge behoefte aan mineralen hebben.
Het MMA-syndroom treedt op binnen 12 tot 24 uur na het werpen en vormt een veterinaire noodsituatie: koorts, harde en rode uiers, weigering om te zogen. De conventionele behandeling bestaat uit een combinatie van antibiotica, ontstekingsremmers en oxytocine om de melkproductie te stimuleren. Als aanvullende behandeling worden de Phytolac-formule (Phytolacca decandra, geïndiceerd bij koorts en uierontstekingen) en de homeopathische intra-mammale zalf toegediend bij milde tot matige vormen. Injecteerbaar hyaluronzuur voor diergeneeskundig gebruik wordt toegepast bij chronische gewrichtsaandoeningen bij fokzeugen die mank lopen. Het toezicht op jonge dieren — biggen of kittens — vereist dezelfde waakzaamheid vanaf de eerste levensuren.
Bioveiligheid is de meest doeltreffende en voordeligste preventieve maatregel. De sanitaire pauze tussen partijen, het „alles vol, alles leeg“-principe (gebouwen leegmaken, reinigen en desinfecteren tussen elke partij), de quarantaine van nieuw aangevoerde dieren en de controle op in- en uitgang verminderen het risico op het binnendringen van nieuwe ziekteverwekkers. Het beheer van de veebezetting beperkt verwondingen en stress — factoren die de immuniteit ondermijnen. Samen met de dierenarts moet een aangepast vaccinatieprogramma worden opgesteld (tegen SDRP, PCV2 en de ziekte van Aujeszky, afhankelijk van de status van de veestapel). Volwassen dieren van alle soorten hebben baat bij dezezelfde aanpak, waarbij hygiëne, voeding en regelmatige veterinaire controle worden gecombineerd.
