Een vaginale infectie is een ontsteking of infectie van de vagina die zich uit in jeuk, een branderig gevoel, pijn tijdens het vrijen en ongewoon vaginaal afscheiding. De drie meest voorkomende soorten zijn vaginale schimmelinfectie (candidiasis), bacteriële vaginose en trichomoniasis — elk met een eigen oorzaak en behandeling, waardoor een medische diagnose onontbeerlijk is vóór elke behandeling.
Vaginale infecties zijn meestal het gevolg van een verstoring van de vaginale pH-waarde of de vaginale flora, waardoor ziekteverwekkende bacteriën of schimmels de kans krijgen om zich te ontwikkelen. Antibiotica, vaginale douches, hormonale onevenwichtigheden als gevolg van zwangerschap of de menopauze, en het dragen van te strakke of vochtige kleding behoren tot de meest voorkomende risicofactoren. Sommige infecties worden ook seksueel overgedragen.
Deze twee infecties vertonen verschillende kenmerken. Een vaginale schimmelinfectie wordt gekenmerkt door hevige jeuk, roodheid en een dikke, witte afscheiding die lijkt op kwark. Bacteriële vaginose veroorzaakt daarentegen eerder een dunne, grijsachtige afscheiding met een kenmerkende visgeur die na geslachtsgemeenschap sterker wordt. Deze verschillen geven aanwijzingen voor de diagnose, maar alleen een vaginale uitstrijkje dat door een deskundige wordt onderzocht, biedt zekerheid en maakt een passende behandeling mogelijk.
De behandeling hangt af van het type infectie. Antischimmelmiddelen – in de vorm van zetpillen of crèmes – behandelen vaginale candidiasis. Antibiotica, voorgeschreven door een arts, zijn gericht tegen bacteriële vaginose en trichomoniasis. Probiotica, met name die welke lactobacillen bevatten, herstellen de flora en voorkomen recidieven. Er mag geen behandeling worden gestart zonder voorafgaande medische diagnose, omdat dit de onbalans kan verergeren.
Preventie berust op enkele eenvoudige gewoontes. Het handhaven van een goede intieme hygiëne — zonder geparfumeerde zeep of agressieve sprays die de pH-waarde verstoren — is de eerste maatregel. Het dragen van katoenen ondergoed, het vermijden van te strakke kleding en het goed afdrogen van de intieme zone na het douchen beperken de vochtigheid die de groei van schimmels bevordert. Het vermijden van vaginale douches behoudt de natuurlijke beschermende flora.
De normale vaginale pH, tussen 3,8 en 4,5, zorgt voor een lichtzure omgeving die de groei van ziekteverwekkers remt. Een verstoring — in de richting van alkaliteit — bevordert bacteriële vaginose, terwijl een verstoorde pH ook vaginale irritatie kan veroorzaken. Deze pH-waarde is kwetsbaar en kan worden verstoord door antibiotica, onbeschermde geslachtsgemeenschap of hormonale schommelingen. Met behulp van pH-herstellende gels of ovula kan de pH-waarde soms snel worden hersteld.
Ja. Sommige vrouwen krijgen terugkerende vaginale infecties, met name schimmelinfecties, als gevolg van een aanhoudende verstoring van de flora of een verzwakt immuunsysteem. Hormonale veranderingen in verband met zwangerschap, de menopauze of anticonceptie kunnen de vatbaarheid ook vergroten. Regelmatige kuren met probiotica en aandacht voor de factoren die een infectie uitlokken, verminderen de frequentie van recidieven.
Een medisch consult is noodzakelijk zodra de eerste symptomen optreden als u nog nooit een soortgelijke infectie heeft gehad, als de gebruikelijke behandelingen niet helpen, als de symptomen snel verergeren of gepaard gaan met koorts en bekkenpijn. Deze laatste symptomen kunnen wijzen op een bekkenontsteking, een ernstige complicatie die de vruchtbaarheid kan aantasten als deze niet snel wordt behandeld.