UVA-stralen vormen het langste deel van het door de zon uitgezonden ultraviolette spectrum, met een golflengte tussen 315 en 400 nanometer.
Ze maken ongeveer 95 % uit van de UV-straling die het aardoppervlak bereikt en dringen dieper in de huid door dan UVB-straling, tot in de dermis.
In tegenstelling tot UVB-straling, die zichtbare zonnebrand veroorzaakt, werkt UVA-straling sluipend: de effecten zijn niet onmiddellijk merkbaar, maar stapelen zich in de loop der jaren op.
Ze spelen een belangrijke rol bij huidveroudering door blootstelling aan zonlicht, bepaalde zonneallergieën en dragen op de lange termijn ook bij aan het risico op huidkanker.
Het verschil tussen UVA- en UVB-straling is gebaseerd op hun golflengte en hun werking op de huid.
UVA-stralen (315-400 nm) hebben een langere golflengte, dringen diep door in de dermis en zijn voornamelijk verantwoordelijk voor fotoveroudering en bepaalde zonneallergieën.
UVB-straling (280-315 nm) heeft een kortere golflengte, blijft in de opperhuid en veroorzaakt voornamelijk rode en pijnlijke zonnebrand.
UVA-straling is het hele jaar door en de hele dag door op ongeveer hetzelfde niveau aanwezig, terwijl UVB-straling sterk varieert afhankelijk van het tijdstip, het seizoen en de breedtegraad.
Bescherming tegen UVA-straling berust op verschillende maatregelen die samen effectief zijn:
Breng de crème om de 2 uur opnieuw aan en na elke zwembeurt, als u heeft gezweet of uzelf met een handdoek heeft afgedroogd.
Ja, UVA-straling dringt door standaardglas heen, in tegenstelling tot UVB-straling, die grotendeels wordt gefilterd.
In de auto, in een kantoor bij een raam of in een zonnige kamer blijft blootstelling aan UVA dus mogelijk en draagt dit ongemerkt bij aan huidveroudering door zonlicht.
Studies hebben een asymmetrie in huidveroudering bij automobilisten aangetoond (in Frankrijk is de linkerkant sterker aangetast, omdat deze aan de bestuurderszijde aan het raam is blootgesteld).
Voor een completere bescherming kunnen UV-folies of behandelde ruiten op de ruiten worden aangebracht; dagelijkse zonbescherming op het gezicht en de handen blijft het hele jaar door aanbevolen.
Herhaalde blootstelling aan UVA-straling heeft verschillende cumulatieve gevolgen:
Regelmatige dermatologische screening wordt aanbevolen bij een lichte huid, een persoonlijke of familiale voorgeschiedenis, of bij aanzienlijke blootstelling.
UVA- straling is de belangrijkste oorzaak van fotoveroudering van de huid.
Door hun diepe penetratie tasten ze de collageen- en elastinevezels van de dermis aan, wat zich visueel vertaalt in een verlies aan stevigheid en het ontstaan van vroegtijdige rimpels.
Ze bevorderen ook het ontstaan van pigmentvlekken (zonnevlekken) op de meest blootgestelde zones: het gezicht, de rug van de handen, het decolleté en de oren.
Preventie door middel van dagelijkse breedspectrumzonnebescherming wordt tegenwoordig beschouwd als een van de meest effectieve anti-agingmaatregelen.
Er zijn verschillende criteria die wijzen op een effectieve bescherming tegen UVA- straling:
Ja, UVA-straling verhoogt het risico op huidkanker, hoewel de rol ervan indirecter is dan die van UVB-straling.
Ze veroorzaken celbeschadiging (oxidatieve stress, DNA-veranderingen) die zich in de loop der jaren opstapelt.
De betrokken vormen van huidkanker zijn: melanoom, basaalcelcarcinoom en plaveiselcelcarcinoom.
Elke onbeschermde blootstelling, zelfs zonder zichtbare zonnebrand, draagt bij aan dit cumulatieve risico. Voor risicogroepen wordt een jaarlijks dermatologisch onderzoek aanbevolen.
Het omcirkelde UVA- logo is een Europese aanduiding die is ingevoerd door de aanbeveling van de Europese Commissie uit 2006.
Het garandeert dat de UVA-bescherming van het product ten minste 1/3 bedraagt van de UVB-bescherming (SPF). Met andere woorden: een SPF 30 impliceert een minimale UVA-bescherming die gelijk is aan SPF 10.
Dit is een essentieel criterium bij het kiezen van een zonnebrandcrème met daadwerkelijke breedspectrumbescherming, en niet alleen een hoge SPF.
Geef altijd de voorkeur aan producten waarop dit omcirkelde UVA-logo op de verpakking staat, naast de aangegeven SPF.
UVA-straling speelt een grote rol bij verschillende vormen vanzonneallergie:
Mensen die vatbaar zijn voor deze reacties, moeten de voorkeur geven aan zonnebrandcrèmes met SPF 50+ en versterkte UVA-bescherming en hun blootstelling strikt beperken. Raadpleeg een dermatoloog bij terugkerende huiduitslag.
Zonnebanken zenden voornamelijk UVA-straling uit, die afhankelijk van het model tot 10 à 15 keer intenser kan zijn dan de middagzon op de evenaar.
Het Internationaal Centrum voor Kankeronderzoek (IARC, WHO) classificeert de UV-straling van zonnebanken als **zeker kankerverwekkend voor de mens (groep 1)**, net als tabak of asbest.
De Franse gezondheidsautoriteiten (ANSM, INCa) raden het gebruik ervan ten zeerste af, met name voor mensen onder de 30 jaar, vanwege het aangetoonde verhoogde risico op melanoom.
Voor een risicovrij bruin effect kunt u het beste kiezen voor cosmetische zelfbruiners op basis van DHA, zonder blootstelling aan UV-straling.
UVA-straling zorgt voor een onmiddellijke bruining (binnen enkele uren) door oxidatie van het melanine dat al in de huid aanwezig is.
Deze bruining is oppervlakkig, van voorbijgaande aard en biedt slechts een uiterst beperkte bescherming van de huid (gelijk aan maximaal SPF 2 tot 4).
De langdurige bruining, die pas later optreedt (24-72 uur), is voornamelijk het gevolg van de werking van UVB-straling, die de aanmaak van nieuwe melanine stimuleert.
In alle gevallen blijft de bruining een afweersignaal van de huid tegen UV-straling: het is geen vervanging voor zonbescherming.
De huid van kinderen is dunner, doorlaatbaarder en hun afweersysteem is nog niet volgroeid, waardoor ze kwetsbaar zijn voor zowel UVA- als UVB-straling.
Herhaalde blootstelling tijdens de kindertijd vormt een belangrijke risicofactor voor huidkanker op volwassen leeftijd; preventie vanaf zeer jonge leeftijd is essentieel.
Baby’s jonger dan 6 maanden: geen directe blootstelling aan de zon; zonnebrandcrèmes zijn niet altijd geschikt voor deze leeftijd, raadpleeg eerst een kinderarts.
Voor oudere kinderen: combineer een kinderzonnebrandcrème met SPF 50 en breed spectrum met UV-werende kleding, een hoed, een zonnebril en vermijd de uren met felle zon.
Bepaalde medicijnen en cosmetica maken de huid bijzonder gevoelig voor UVA-straling (het zogenaamde fotosensibiliserende effect).
Indicatieve lijst: bepaalde antibiotica (cyclines, fluorochinolonen), antischimmelmiddelen, antidepressiva, NSAID’s, diuretica, bepaalde medische retinoïden (tretinoïne, isotretinoïne), Cordarone en andere.
Wat cosmetica betreft: retinol, AHA (glycolzuur), BHA (salicylzuur), vitamine C en essentiële oliën van citrusvruchten (bergamot, citroen) maken de huid eveneens lichtgevoelig.
Controleer altijd de bijsluiter van uw medicijnen en de samenstelling van uw cosmetica, en vraag bij twijfel advies aan uw apotheker of arts voordat u zich blootstelt aan de zon.
Het opnemen van UVA-bescherming in de dagelijkse routine is een van de meest effectieve, wetenschappelijk onderbouwde maatregelen tegen huidveroudering.
Breng elke ochtend een zonnebrandcrème met breedspectrumbescherming aan, als laatste stap in je routine, na het reinigen, het serum en de vochtinbrengende crème.
Breng de crème om de 2 uur opnieuw aan bij blootstelling aan de zon, en altijd na het zwemmen, zweten of afdrogen.
Gezicht, handen en decolleté verdienen het hele jaar door bescherming, zelfs bij bewolkt weer of in de winter, omdat UVA-straling vrijwel altijd aanwezig is, ongeacht het seizoen.
