Snurken ontstaat door trillingen van het zachte weefsel in de keelholte (zacht gehemelte, huig, tongbasis) wanneer er tijdens de slaap lucht doorheen stroomt. Verschillende factoren versterken het snurken aanzienlijk: overgewicht (vetophopingen rond de keelholte die de luchtwegen vernauwen), alcoholgebruik 's avonds (ontspanning van de keelspieren), de rugligging (de tong zakt naar achteren), een verstopte neus (rhinitis die 's nachts mondademhaling dwingt) en veroudering (progressieve spierverslapping in de keel). Overgewicht is de meest invloedrijke beïnvloedbare risicofactor — een gewichtsverlies van 10 % vermindert het snurken aanzienlijk bij de meeste snurkers met overgewicht.
Mondsprays en -oplossingen tegen snurken werken door de slijmvliezen van de mond en keelholte te bevochtigen en te versterken. Formules op basis van plantaardige oliën en natuurlijke oppervlakte-actieve stoffen verlagen de oppervlaktespanning van de keelslijmvliezen, waardoor de amplitude van de trillingen die verantwoordelijk zijn voor het snurkgeluid afneemt. Zuigtabletten en tongstrips (met munt, honing of citroen) hebben een lokale stimulerende en licht samentrekkende werking op het slijmvlies, waardoor de verslapping ervan en het risico op trillingen worden verminderd. Deze middelen zijn effectief bij eenvoudig snurken van lichte tot matige intensiteit zonder slaapapneu.De slapeloosheid van de partner, die hier vaak meer last van heeft dan de snurker zelf, is de belangrijkste reden om medische hulp te zoeken.
Nachtelijke neusverstopping is een belangrijke en vaak over het hoofd geziene oorzaak van snurken — het dwingt tot mondademhaling, wat de trillingen in de keelholte versterkt. Neussprays op basis van grove dennen- en eucalyptusolie smeren de neusholtes en verminderen de neusweerstand tegen de luchtstroom. Neusvleugels (stijve, zelfklevende stroken die op de neusrug worden aangebracht) verwijden de neusgaten mechanisch en verhogen de neusluchtstroom met 25 tot 30 % — bijzonder effectief bij snurken als gevolg van een afwijkend neustussenschot of een onvoldoende functionerende neusklep.
De anti-snurkbeugel (mandibulaire voortbewegingsorthese) houdt de onderkaak tijdens de slaap licht naar voren geschoven — deze houding brengt de tongbasis naar voren en opent de achterste keelholte, waardoor de weerstand in de luchtwegen wordt verminderd. De doeltreffendheid ervan is aangetoond bij eenvoudig snurken en lichte tot matige slaapapneu, met een vermindering van 50 tot 70 % van de intensiteit van het snurken bij regelmatige gebruikers. De anti-snurk-microbiogranulaten (aromatherapeutisch complex in microkorrels die langzaam in de mond oplossen) zorgen de hele nacht voor een geleidelijke afgifte van smerende werkzame stoffen. Het gelijktijdig corrigeren van de neus-mondademhaling optimaliseert de doeltreffendheid van deze hulpmiddelen.
Gewoon snurken vormt geen directe bedreiging voor de gezondheid van de snurker. Snurken dat echter gepaard gaat met door de partner waargenomen adempauzes, ernstige slaperigheid overdag of ochtendhoofdpijn, moet aanleiding geven tot het vermoeden van obstructieve slaapapneu (OSA). Onbehandelde OSA gaat gepaard met een verhoogd cardiovasculair risico (hypertensie, aritmie), metabolisch risico (type 2-diabetes) en cognitief risico. Overmatige slaperigheid overdag in combinatie met hevig snurken vereist een snelle medische consultatie en een polysomnografie voor de diagnose.
Verschillende gedragsaanpassingen verminderen het snurken aanzienlijk zonder hulpmiddelen. Slapen op de zij (ondersteund door een positiekussen of een in de rug van de pyjama genaaide bal) voorkomt dat de tong naar achteren zakt — een eenvoudige en doeltreffende maatregel voor veel positionele snurkers. Het vermijden van alcohol in de 3 uur voor het slapengaan voorkomt de daarmee gepaard gaande spierontspanning in de keelholte. Bij overgewicht kan het verliezen van 5 tot 10 % van het lichaamsgewicht (door aanpassingen in het voedingspatroon en regelmatige lichaamsbeweging) de vetophopingen rond de keelholte verminderen. Het vrijhouden van de neusholtes (neusspoeling met zeewater, behandeling van onderliggende allergische rhinitis) vermindert nachtelijke mondademhaling. Deze hygiënische en voedingsmaatregelen vormen de eerste behandeling van eenvoudig snurken, nog vóór het gebruik van medische of orthopedische hulpmiddelen.
