Krabben is een reflexmatige handeling die wordt veroorzaakt door jeuk, maar die het probleem paradoxaal genoeg in stand houdt in plaats van het blijvend op te lossen: krabben biedt een zeer korte, onmiddellijke verlichting, gevolgd door een verergering van de jeuk, wat ertoe leidt dat men opnieuw gaat krabben. Dit mechanisme, de vicieuze cirkel van jeuk en krabben genoemd, kan zich wekenlang in stand houden, vooral op een huid die al verzwakt is door een chronische aandoening. Stress versterkt deze cyclus vaak, omdat nerveuze spanning de waarnemingsdrempel voor jeuk verlaagt en de automatische krabbeweging versterkt, soms op een bijna onbewuste manier.
Krabben stimuleert mechanisch de afgifte van histamine en andere ontstekingsmediatoren door de huidcellen, waardoor het jeukgevoel opnieuw wordt aangewakkerd in plaats van verlicht. Door herhaaldelijk krabben wordt de gekrabde huid dikker en harder, een verschijnsel dat lichenificatie wordt genoemd. Hierdoor wordt het gebied nog gevoeliger voor prikkels en is de kans groter dat er een litteken of blijvend teken achterblijft zodra de aandoening is verdwenen.
Naast lichenificatie verzwakt herhaaldelijk krabben de huidbarrière en ontstaan er microletsels die een toegangspoort vormen voor bacteriën, met een risico op een secundaire huidinfectie zoalsimpetigo, wat vooral bij kinderen vaak voorkomt wanneer ze aan eczeemachtige laesies krabben. Door de nagels kort en schoon te houden, wordt de omvang van de door krabben veroorzaakte laesies mechanisch beperkt, of het nu bewust gebeurt of als reflex tijdens de slaap.
De jeuk en het daarmee gepaard gaande krabben worden vaak 's avonds en 's nachts erger door fysiologische veranderingen in de huidtemperatuur en de waakzaamheid, wat de slaapkwaliteit aanzienlijk verstoort. Dit nachtelijke krabben, dat vaak reflexmatig en nauwelijks beheerst plaatsvindt, verergert de huidbeschadigingen zonder dat de betrokkene zich daar bij het ontwaken altijd bewust van is.
Er zijn verschillende manieren om het krabben te stoppen: zachtjes op de plek tikken in plaats van te krabben, een koel kompres aanbrengen om de huid te kalmeren zonder deze te beschadigen, en de aandacht afleiden met een handmatige bezigheid wanneer de drang moeilijk te weerstaan is. Het dragen van dunne katoenen handschoenen ’s nachts kan ook de schade door reflexmatig krabben tijdens de slaap beperken, zonder de handeling volledig te verhinderen. Het verzorgen van de nagels, door ze kort te houden en te vijlen, vermindert eveneens de ernst van de letsels bij onvrijwillig krabben, met name ’s nachts.
Krabben dat bijna permanent wordt, gepaard gaat met uitgebreide huidletsels, herhaaldelijk bloeden of een aanzienlijke invloed heeft op stress en slaap, is aanleiding voor een medisch consult om de oorzaak van de onderliggende jeuk vast te stellen en een passende behandeling te overwegen, die soms verder gaat dan alleen lokale huidverzorging.
