Welke fysiologische factoren beïnvloeden de seksualiteit?
De seksualiteit wordt bepaald door de wisselwerking tussen vier fysiologische factoren:
- Hormonale as: testosteron is de belangrijkste regulator van het seksuele verlangen bij zowel mannen als vrouwen. De aanmaak ervan is afhankelijk van zink, selenium en vitamine D3. Chronisch verhoogd cortisol is de belangrijkste remmer ervan.
- Het vaatstelsel: erectie en vaginale vochtigheid zijn afhankelijk van de bloedstroom via de productie van stikstofmonoxide (NO). L-arginine is de directe voorloper van NO; omega-3-vetzuren verbeteren de elasticiteit van de bloedvaten in het bekkengebied.
- Centraal zenuwstelsel: dopamine beïnvloedt het seksueel verlangen en de seksuele motivatie; serotonine beïnvloedt de stemming en het emotionele welzijn in de relatie.
- Psychische gezondheid: prestatieangst, depressie en een laag zelfbeeld zijn de meest voorkomende oorzaken van niet-organische seksuele stoornissen. Een consult bij een gezondheidsprofessional wordt aanbevolen zodra de klachten aanhouden.
Zink en vitamine D3: hormonale ondersteuning van de seksualiteit?
Twee micronutriënten zijn van fundamenteel belang voor de hormonale seksuele functie:
- Zink: cofactor bij de aanmaak van testosteron en remmer van aromatase (een enzym dat bij mannen testosteron omzet in oestradiol). Een tekort hieraan leidt direct tot een lagere testosteronspiegel en verminderde spermaproductie. Aanbevolen inname: 8 tot 11 mg/dag (oesters, pompoenpitten, rood vlees).
- Vitamine D3: de receptor hiervoor is aanwezig in de Leydig-cellen van de testikels en de eierstokfollikels. Meta-analyses bevestigen een positief verband tussen vitamine D3-spiegels en het totale testosterongehalte. Suppletie tot een normaal niveau (2.000 tot 4.000 IE/dag) verbetert het testosterongehalte bij mannen met een tekort.
Verbeteren L-arginine en omega-3 de seksuele doorbloeding?
De doorbloeding van het bekken is een belangrijke factor voor de erectiele functie en de lubricatie:
- L-arginine (3 tot 6 g/dag): een directe voorloper van stikstofmonoxide, dat de ontspanning van de gladde spieren in de zwellichamen bevordert. Meta-analyses tonen een verbetering van de erectiele functie aan bij doses van ≥ 5 g/dag. Het is effectiever in combinatie met pycnogenol (Prelox®-formule: 80 mg pycnogenol + 3 g L-arginine).
- Omega-3-vetzuren DHA en EPA: verbeteren de elasticiteit van het endotheel, verlagen de bloedviscositeit en remmen de bloedplaatjesaggregatie. Observationele studies brengen een hoge inname van omega-3 in verband met een verminderd risico op vasculogene erectiestoornissen.
Verbetert maca het seksuele verlangen bij mannen en vrouwen?
Maca (Lepidium meyenii) is de best gedocumenteerde adaptogene plant voor het libido. De macamiden ervan beïnvloeden de hypothalamus-hypofyse-as zonder directe invloed op de hormoonspiegels. Gerandomiseerde, gecontroleerde studies bevestigen een verbetering van het seksueel verlangen zonder verandering in de testosteron-, oestradiol- of FSH-spiegels. Bij vrouwen tonen studies na 6 tot 8 weken een verbetering van het libido en de seksuele tevredenheid aan, evenals een vermindering van menopauzale symptomen (opvliegers, vaginale droogheid). Bij mannen is in voorlopige onderzoeken een verbetering van het libido en de spermakwaliteit waargenomen.
Stimuleert Tribulus terrestris de seksualiteit?
Tribulus terrestris (saponinen, waaronder protodioscine) stimuleert de afgifte van LH (luteïniserend hormoon) door de hypofyse, waardoor de natuurlijke productie van testosteron toeneemt. Klinische studies bij mannen met een verminderd libido tonen een verbetering van het seksuele verlangen en de seksuele bevrediging aan na 8 tot 12 weken (750 tot 1.500 mg/dag gestandaardiseerd extract). Voorlopige onderzoeken bij vrouwen tonen een verbetering van de vaginale vochtigheid en het seksuele verlangen aan. Voorzorgsmaatregel: afgeraden bij prostaataandoeningen, hormoonafhankelijke kankers en tijdens de zwangerschap.
Levensstijl, stress en slaap: pijlers van een bevredigend seksleven
Naast voedingssupplementen hebben levensstijlfactoren een fundamentele invloed:
- Lichamelijke activiteit (krachttraining): verhoogt het testosterongehalte met 20 tot 30 % na 12 weken en verbetert de doorbloeding van het bekkengebied.
- Omgaan met chronische stress: cortisol is de belangrijkste remmer van testosteron doordat het concurreert om pregnenolon (een gemeenschappelijke voorloper). Hartcoherentie en mindfulness-meditatie worden aanbevolen.
- Slaapkwaliteit: de testosteronproductie is het hoogst tijdens de diepe slaap. Een slaaptekort van 5 dagen verlaagt het testosterongehalte met 10 tot 15 % bij jonge mannen, zo blijkt uit gecontroleerde studies.
- Voeding: het mediterrane dieet wordt in verband gebracht met een verminderd risico op vasculogene erectiestoornissen. Overmatig alcoholgebruik remt de testosteronsynthese al bij 2 tot 3 glazen per avond.
