Een besmetting verwijst naar de kolonisatie door parasitaire organismen — insecten (luizen, vlooien, bedwantsen), spinachtigen (teken, mijten, schurft) of darmwormen — die zowel mensen, huisdieren als de woonomgeving treffen. De behandeling van een besmetting vereist bijna altijd een tweeledige aanpak: behandeling van de gastheer (mens of dier) EN behandeling van de omgeving — anders is herbesmetting vrijwel zeker. Vlooien (Ctenocephalides felis bij katten) illustreren dit principe perfect: de volwassen vlo op het dier vertegenwoordigt slechts 5 % van de totale populatie — 95 % van de eitjes, larven en nimfen bevindt zich in de omgeving (tapijten, banken, beddengoed).
Bedwantsen (Cimex lectularius) behoren tot de moeilijkst te bestrijden plagen. De bestrijdingsstrategie bestaat uit:
Preventieve anti-parasitaire textielsprays (afstotende etherische oliën van neem en lavendel) kunnen het risico op herbesmetting tijdens reizen verminderen, maar zijn geen vervanging voor een curatieve behandeling bij een vastgestelde besmetting.
Huisstofmijten gedijen goed in beddengoed en tapijten, waar de vochtigheid (> 50 %) en temperatuur (20-25 °C) optimaal zijn. Hun uitwerpselen zijn krachtige allergenen die astma en allergische rhinitis veroorzaken. Bestrijdingsmaatregelen zijn onder meer: huisstofmijtbestendige hoezen, wekelijks wassen van het beddengoed op 60 °C, handhaving van een luchtvochtigheid < 50 % en regelmatig stofzuigen met een HEPA-filter. Vlooienlarven in de omgeving worden bestreden met spuitbussen met groeiregulatoren (pyriproxyfen, methopreen) in combinatie met een middel tegen volwassen vlooien (permethrin).
Teken (Ixodes ricinus) zijn de belangrijkste overbrengers van de ziekte van Lyme (Borrelia burgdorferi) in Europa. Preventie is gebaseerd op bedekkende kleding, huidafweermiddelen (DEET ≥ 20 %, IR3535, picaridine) en systematische controle na een bezoek aan een risicogebied. Het verwijderen van een teek moet absoluut gebeuren met een tekenhaak (loodrecht op de huid, nooit met vaseline of alcohol). Bij elk erythema migrans (een rode vlek die zich cirkelvormig uitbreidt) moet onmiddellijk een arts worden geraadpleegd — dit is een teken van de ziekte van Lyme waarvoor vroegtijdige antibioticabehandeling nodig is.
De tijgermug (Aedes albopictus, overbrenger van dengue, chikungunya en Zika) komt inmiddels in de meeste Franse departementen voor. De bestrijding is gebaseerd op het voorkomen van broedplaatsen (stilstaand water) en persoonlijke bescherming (insectenwerende middelen voor op de huid, geïmpregneerde kleding, muskietennetten). Natuurlijke insectenwerende middelen op basis van etherische oliën (citroengras, citroeneucalyptus) bieden 1 tot 3 uur bescherming — onvoldoende in gebieden met een hoog risico, waar goedgekeurde insectenwerende middelen (DEET, picaridine) de voorkeur genieten. Insectenwerende textielsprays beschermen kleding gedurende meerdere weken.
Huisdieren (honden en katten) zijn belangrijke vectoren voor het binnendringen van vlooien, teken en mijten in de woning — hun regelmatige behandeling tegen parasieten is onlosmakelijk verbonden met de bestrijding van besmettingen in huis. Spot-on-druppels (fipronil, selamectine, imidacloprid), snelwerkende orale tabletten (nitenpyram — doodt volwassen vlooien op het dier binnen 30 minuten) en geïmpregneerde halsbanden (deltamethrin, flumethrin) vormen het arsenaal aan antiparasitaire middelen voor dieren. De systematische maandelijkse behandeling van dieren (zelfs als er geen klinische symptomen zijn) is de meest effectieve strategie om een besmetting van de woning te voorkomen. Bij een besmetting in de woning moeten alle dieren in het huishouden én de omgeving tegelijkertijd worden behandeld (met spuitbussen en systematisch stofzuigen). Producten voor een gezonde darmflora bij dieren (Vetosan) vullen de externe antiparasitaire middelen aan door darmwormen te bestrijden, die vaak worden overgedragen bij besmettingen door ectoparasieten. Hoewel schurft bij mensen (Sarcoptes scabiei) verschilt van parasitaire besmettingen bij dieren, gelden hiervoor dezelfde principes van gelijktijdige behandeling van contactpersonen en de omgeving.
