Hoe werkt een pulsoximeter?

Wat is een pulsoximeter en hoe werkt deze?

De pulsoximeter is een niet-invasief medisch apparaat dat binnen enkele seconden de zuurstofsaturatie in het bloed (SpO2) meet. Dit kleine apparaatje wordt meestal aan een vinger geklemd, maar kan ook aan het oor of de voet worden bevestigd, met name bij zuigelingen. Het werkt op basis van spectrofotometrie: het apparaat zendt lichtstralen (rood en infrarood) door het weefsel en analyseert de variaties in lichtabsorptie op basis van het zuurstofgehalte van het hemoglobine, het pigment in het bloed dat zuurstof transporteert.

Het apparaat geeft doorgaans twee waarden weer: de SpO2 (het percentage met zuurstof verzadigd hemoglobine) en de hartslag. Een normale saturatie ligt tussen 95 % en 100 %. Waarden onder de 95 % kunnen aanleiding geven tot een bezoek aan de arts, vooral als ze gepaard gaan met symptomen zoals piepende ademhaling, ongewone vermoeidheid of opvallende bleekheid — deze tekenen kunnen wijzen op een ademhalingsprobleem dat snel moet worden onderzocht, met name bij mensen metastma of COPD.

In welke situaties is de pulsoximeter nuttig?

De pulsoximeter is nuttig in verschillende klinische situaties en bij routinematige monitoring:

• Chronische ademhalingsaandoeningen: astma, COPD, ademhalingsklachten als gevolg van langdurig roken — regelmatige monitoring van de SpO2 helpt bij het opsporen van significante schommelingen
• Monitoring van luchtweginfecties: het helpt bij het volgen van het verloop van virale aandoeningen die de ademhalingsfuncties aantasten; een plotselinge daling van de saturatie kan wijzen op een verslechtering die een snelle consultatie vereist
• Postoperatieve monitoring: controle van de zuurstofvoorziening na een chirurgische ingreep of tijdens bepaalde behandelingen
• Sporten op hoogte of met hoge intensiteit: atleten gebruiken het om ervoor te zorgen dat hun zuurstofniveaus tijdens de inspanning op peil blijven en om de trainingsintensiteit aan te passen
• Pasgeborenen: met een aangepaste sensor (meestal aan de voet bevestigd) maakt het apparaat het mogelijk om premature baby’s of baby’s met medische aandoeningen die zuurstofmonitoring vereisen, continu te bewaken

Er is een belangrijk verschil met de capnograaf (CO₂-monitor), die uitsluitend wordt gebruikt in chirurgische contexten en bij mechanische beademing: deze meet de concentratie van kooldioxide in de uitgeademde lucht om de effectiviteit van de beademing te beoordelen, terwijl de oximeter zich beperkt tot de zuurstofsaturatie in het bloed.

Welke voorzorgsmaatregelen garanderen een betrouwbare meting?

Verschillende factoren kunnen de meting van een oximeter verstoren en moeten worden onderkend:

• Nagellak of kunstnagels: deze beïnvloeden de lichtabsorptie — verwijder deze vóór de meting
• Overmatige beweging: door tijdens de meting stil te blijven, worden bewegingsartefacten voorkomen
• Sterk omgevingslicht: kan de optische sensor verstoren
• Perifere doorbloedingsstoornissen of koude handen: verminderen de bloedtoevoer naar de vinger en kunnen de meting verstoren

Reinig de sensor voor het onderhoud regelmatig met een zachte doek die licht is bevochtigd met isopropylalcohol; dompel het apparaat nooit onder in water en gebruik geen sterke oplosmiddelen. Controleer ook regelmatig de toestand van de batterijen. Bij een afwijkende meting of verontrustende ademhalingssymptomen blijft een bezoek aan de arts onontbeerlijk voor een juiste interpretatie van de resultaten — de oxymeter is een hulpmiddel voor monitoring, nooit een op zichzelf staand diagnostisch hulpmiddel.