Melkkorst, of seborroïsche dermatitis bij zuigelingen, is een veelvoorkomende en goedaardige huidaandoening die bij ongeveer één op de twee zuigelingen tussen de geboorte en de leeftijd van 12 maanden voorkomt. De aandoening uit zich in geelachtige of witachtige, schilferige plekken, die soms vettig en soms droog zijn en zich voornamelijk op de hoofdhuid bevinden.
De meest aangetaste gebieden zijn de bovenkant en de voorkant van de schedel, maar de plekken kunnen zich ook uitbreiden naar de wenkbrauwen, de oogleden, de plooi achter de oren en, in zeldzame gevallen, naar de billen of huidplooien. Ondanks het soms indrukwekkende uiterlijk is melkkorst niet pijnlijk of besmettelijk, en duidt het in geen geval op een gebrek aan hygiëne. Meestal verdwijnt het spontaan vóór de leeftijd van 12 tot 18 maanden. Voor zuigelingen en baby’s in het algemeen zijn er aanvullende informatiebronnen beschikbaar.
De precieze oorzaak van melkkorst is nog niet volledig bekend, maar er zijn verschillende factoren geïdentificeerd:
In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, heeft melkkorst geen enkel verband met voedselintolerantie, een melkallergie of een voedingsfout van de moeder die borstvoeding geeft. De term ‘melkkorst’ is historisch gezien misleidend en verwijst in werkelijkheid naar pediatrische seborroïsche dermatitis. Voorborstvoeding in het algemeen zijn er specifieke informatiebronnen beschikbaar.
De behandeling bestaat uit eenvoudige, milde en geleidelijke verzorging; in de meeste gevallen is medische ingreep niet nodig. De gouden regel blijft dat je nooit aan de vastzittende korstjes mag krabben, omdat dit de kwetsbare huid kan beschadigen en een secundaire infectie kan bevorderen. Aanbevolen stappen:
Er zijn enkele speciale gels en crèmes verkrijgbaar bij de apotheek, die zijn samengesteld om de korstjes voorzichtig los te maken. Deze worden gebruikt als korte kuur, bij voorkeur op advies van een apotheker of kinderarts. Voor babyshampoo enverzachtende babyproducten in het algemeen zijn er specifieke middelen beschikbaar.
Hoewel melkkorst meestal onschuldig is en vanzelf verdwijnt, zijn er verschillende situaties waarin een consult bij de kinderarts aangewezen is:
De kinderarts kan, afhankelijk van het geval, een geschikte antischimmelcrème (ketoconazol) of een zwak corticosteroïd voorschrijven voor een zeer korte kuur. Zelfmedicatie met corticosteroïden of antischimmelmiddelen is bij zuigelingen zonder medisch advies uit den boze.
Er is geen methode die het ontstaan van melkkorst volledig voorkomt; het blijft een tijdelijk fysiologisch verschijnsel. Er zijn echter enkele maatregelen die de verspreiding ervan kunnen beperken:
Hygiëne en het behoud van een soepele en gehydrateerde huid zijn de beste bondgenoten om deze periode door te komen. Voor de babyverzorging in het algemeen bestaan er specifieke hulpmiddelen.
Verschillende huidaandoeningen bij zuigelingen kunnen tot verwarring leiden. Enkele aanwijzingen om ze van elkaar te onderscheiden:
Bij twijfel over de diagnose wordt een consult bij een kinderarts of dermatoloog aanbevolen. Vooreczeem enovermatige talgproductie in het algemeen zijn er specifieke hulpmiddelen beschikbaar.
De melkkorst verloopt in opflakkeringen gedurende enkele weken tot enkele maanden, met meer of minder uitgesproken fasen. De gebruikelijke duur is enkele weken tot 3-6 maanden, waarbij de aandoening meestal spontaan verdwijnt vóór de leeftijd van 12 tot 18 maanden, zonder restverschijnselen of littekens.
Er is geen verband aangetoond tussen de duur of de ernst van de melkkorst bij zuigelingen en een later risico op seborroïsche dermatitis in de adolescentie of op volwassen leeftijd. Elke episode staat op zichzelf. Een laat terugkeren op andere plaatsen (gezicht, neus-mondplooien, hoofdhuid, huidplooien) tijdens de puberteit of op volwassen leeftijd valt onder seborroïsche dermatitis bij volwassenen, wat een aparte aandoening is en specifieke behandelingen vereist. Voor de geïrriteerde hoofdhuid en de gevoelige hoofdhuid in het algemeen bestaan er specifieke middelen.
Voor de verzorging van de melkkorst zijn er verschillende criteria die de keuze van de producten bepalen:
Te vermijden: olijfolie (bevordert volgens verschillende recente studies de groei van Malassezia), shampoos voor volwassenen (te agressief), geparfumeerde of alcoholhoudende producten, ontharingsmiddelen, keratolytica, krachtig borstelen, handmatig afkrabben van vastzittende korstjes. Uw apotheker blijft een waardevolle gesprekspartner om u te begeleiden bij deze eerste verzorging van de hoofdhuid van uw baby, als aanvulling op de regelmatige pediatrische controle.
