Het brein is het metabolisch meest actieve orgaan van het lichaam: het maakt 2 % van het lichaamsgewicht uit, maar verbruikt 20 % van de totale energie en 25 % van de zuurstof. Het heeft specifieke voedingsbehoeften:
Ja — omega-3 DHA is het structurele vetzuur van het menselijk brein. De EFSA heeft de claim over de bijdrage van DHA aan de normale ontwikkeling van de foetale hersenen en die van zuigelingen gevalideerd. Bij volwassenen reguleert DHA de BDNF (Brain-Derived Neurotrophic Factor), die een rol speelt bij het leren en het geheugen, en verminderen de metabolieten ervan (resolvines, protectines en neuroprotectines) microgliale ontstekingen — een centraal mechanisme bij versnelde hersenveroudering. Een onvoldoende inname wordt in epidemiologische studies in verband gebracht met een verhoogd risico op cognitieve achteruitgang.
Van twee planten zijn de klinische gegevens met betrekking tot de cognitie het meest solide:
Magnesium moduleert de NMDA-receptoren voor glutamaat en voorkomt zo neuronale excitotoxiciteit door deze receptoren in rust te blokkeren. Een tekort aan magnesium verhoogt de neuronale prikkelbaarheid, de gevoeligheid voor stress en de vatbaarheid voor convulsies. Vitamine B12 is onmisbaar voor de myelinisatie: een tekort leidt tot progressieve demyelinisatie met cognitieve vertraging en geheugenstoornissen — die omkeerbaar zijn als ze vroeg worden gecorrigeerd. Bij onverklaarbare cognitieve achteruitgang wordt een plasmabepaling van vitamine B12 en homocysteïne aanbevolen.
Slaap is het krachtigste onderhoudsmechanisme van de hersenen. Tijdens de diepe slaap verwijdert het glymfatisch systeem metabolische afvalstoffen uit de hersenen, waaronder bèta-amyloïde en het Tau-eiwit. Een chronisch slaaptekort (< 6 uur) vermindert het episodisch geheugen met 20 tot 40 %, tast de uitvoerende functies aan en verhoogt de biomarkers voor hersenontsteking. Geheugenconsolidatie vindt voornamelijk plaats tijdens de REM-slaap en de diepe slaap in de eerste 2 tot 3 uur van de nacht.
De hersenen zijn bijzonder kwetsbaar voor oxidatieve stress vanwege hun hoge zuurstofverbruik en hun rijkdom aan gemakkelijk oxideerbare meervoudig onverzadigde vetzuren. De gedocumenteerde neuroprotectieve werkzame stoffen:
